Thrive is een exclusief platform. Wil je na dit artikel meer lezen? Maak dan een account aan.

Beschrijvende taal vs verklarende taal

Je kunt taal gebruiken om je leven te beschrijven of je leven te creëren. Elke dag beschrijven mensen hun leven en de wereld om hen heen.

“Wat een heerlijke zomerdag!”, roept de buurvrouw vanuit haar keukenraam. In datzelfde huis ligt op de zolderkamer een humeurige tiener op bed. Hij whatsappt zijn vrienden dat het ‘wel driemiljoen graden’ op zijn kamer is en dat hij vannacht de slaap nauwelijks kon vatten. Of misschien was het toch de onrust die hij voelt bij het niet weten wanneer alles weer terug naar normaal gaat. Als er nog zoiets als ‘terug naar normaal’ bestaat. In de studeerkamer op de eerste verdieping, zit de buurman achter het bureau. Zijn laptop is opengeklapt en met heldere stem spreekt hij tegen het scherm. Hij vertelt zijn team dat de kwartaalcijfers verder gedaald zijn dan verwacht werd. Als het zo door blijft gaan, zal het erg moeilijk zijn om hiervan te herstellen. Misschien wel onmogelijk. De situatie waarin ze zitten is geen gemakkelijke.

Dit zijn drie typische voorbeelden van beschrijvende taal. Het zijn mensen die beschrijven wat er om hen heen en in hun innerlijke wereld gebeurt.

Beschrijven is zilver, verklaren is goud
Mensen zijn heel goed in het beschrijven van wat er gebeurt. Het is een gewoonte geworden. Een gewoonte die, vooral voor ondernemers en ceo’s, niet erg effectief is. In sommige gevallen is beschrijvende taal praktisch en nodig. Je moet de realiteit aan anderen kunnen beschrijven om bepaalde zaken in gang te zetten. Er zijn complete beroepsgroepen op gestoeld.

Denk aan wetenschappers die belangrijk onderzoek doen en hun bevindingen naar buiten brengen. Journalisten die dagelijks de wereld observeren en het nieuws optekenen. Al kun je vraagtekens zetten bij wat het zoveelste nieuwsbericht met het woord ‘coronadoden’ in de kop nog toevoegt aan de samenleving, behalve angst.

Beschrijvende taal laat zien hoe de realiteit nu is. Toen de buurvrouw meldde hoe mooi het weer was, veranderde dat niets aan het weer. Toen haar man zijn team inlichtte over de benarde situatie waar ze in zaten, bleef de situatie hetzelfde. Dat is beschrijvende taal. De journalist die bericht over de zoveelste overleden patiënt, doet niets anders. Verklarende taal, daarentegen, creëert een nieuwe realiteit.

Verklaar en verander
Het zijn de ondernemers die verklaren hun vervoersmiddelen kosteloos ter beschikking te stellen voor medewerkers in de zorg en voedselindustrie, die een verschil maken. Het zijn de mensen die iedere dag opstaan en hun afspraak nakomen om te zorgen voor zieke mensen of risicogroepen, die de wereld veranderen.

Misschien betekent jouw woord dat je zakenrelatie een deel van zijn medewerkers niet hoeft te laten gaan

Als je tegen een klant zegt: “Ik beloof dat ik je bestelling voor vijf uur vanmiddag aflever”, en je meent het, heb je iets aan zijn dag veranderd. Als je een zakenrelatie belooft om hem de komende twee maanden door te betalen, ook al kan hij door de maatregelen zijn dienst niet leveren, dan heb je iets veranderd aan de realiteit. Misschien betekent jouw woord dat je zakenrelatie een deel van zijn medewerkers niet hoeft te laten gaan. Dat zij hun baan behouden en zichzelf en hun gezin kunnen blijven ondersteunen.

Andersom werkt het net zo: verzoeken doen aan anderen is ook taal die de werkelijkheid schept. Afspraken maken, samenwerken en elkaar tegemoetkomen kan ervoor zorgen dat de crisis ons allemaal minder hard raakt. Mits die verzoeken uitgesproken worden.

Dierlijke gewoonte
Onze beschikking over taal maakt ons mens. Het is wat ons onderscheidt van een dier, dat op zoek gaat naar prikkels en alleen reageert. Dat is alles wat een dier kan, want het beschikt niet over taal. Het kan geen realiteit scheppen, zoals wij dat kunnen. Waarom beperken we onszelf dan toch zo vaak tot reageren? Waarom gebruiken we taal alleen maar om die reacties te beschrijven? Een deel van het antwoord ligt in gewoonte. Een ander deel ligt in bewustwording.

Vooral angstige ondernemers hebben de neiging om op situaties en omstandigheden te reageren

De kracht van taal wordt enorm onderschat. Vooral angstige ondernemers hebben de neiging om op situaties en omstandigheden te reageren, in plaats van toekomstgerichte taal te gebruiken. Wanneer we ons bewust kunnen worden van het feit dat we reageren, in plaats van taal gebruiken om te creëren, kunnen we dit veranderen.

Dat betekent natuurlijk niet dat we zomaar alles magisch de werkelijkheid in kunnen ‘spreken’. Iedere dag opstaan en tegen jezelf zeggen: “Ik ga mijn bedrijf uitbouwen tot een imperium” gaat er niet voor zorgen dat je succes hebt. Het begint bij verklarende taal, waar vervolgens acties aan gekoppeld worden. Houd jezelf regelmatig een spiegel voor en stel jezelf de vragen: handel ik naar de kennis die ik heb? Weet ik niet alleen wat ik moet doen, maar doe ik het ook? Oftewel; koppel ik acties aan mijn verklaringen?

Wanneer je consistent beloftes doet aan jezelf en aan anderen, verzoeken doet, verklaringen uitspreekt én je woord nakomt, heb je de kracht om neerwaartse spiralen om te buigen naar opwaartse bewegingen. Om nieuwe mogelijkheden te creëren, deze te pakken en jezelf en je omgeving sterker te maken. Het is een groot gemis om te vergeten dat de toekomst leeft in onze taal. En niet andersom.

Op de foto bovenaan het artikel is Michiel Muller te zien. Muller is een Nederlandse ondernemer die veelvuldig verklarende taal gebruikt. Op jonge leeftijd bouwde hij de benzineketen Tango uit tot een internationaal succes. Na de verkoop van Tango richtte hij Route Mobiel, Bieden en Wonen en Vault79 op. In 2015 werd hij co-founder van online supermarket Picnic.

In mei 2019 was Muller te gast tijdens een evenement van Straight-Line Leadership Int., waar deze foto genomen is. Hij sprak onder andere over het creëren van sterke partnerships.