Thrive is een exclusief platform. Wil je na dit artikel meer lezen? Maak dan een account aan.

Be hard to kill

De wereld zit niet te wachten op jankende jongetjes, noch op een nieuwe tiran. Wat we nodig hebben zijn krachtige leiders die niet van hun stuk te brengen zijn.

‘Hard to kill’ is een term die in de zakenwereld vaker gebruikt wordt voor mensen die op een missie zijn. Denk bijvoorbeeld aan Steve Jobs, Elon Musk, Phil Knight en Walt Disney (ja, dit zijn nog altijd de beste voorbeelden). Heb je geen idee waarom deze mensen ‘hard to kill’ worden genoemd? Plan research in, het zal je leven veranderen.

‘Hard to kill’ kan makkelijk visueel gemaakt worden. Neem dit voorbeeld; Als tiener zat ik bij een lokale voetbalvereniging. Ik zal eerlijk zijn, ons team was niet fantastisch goed. Wat wel opvallend was, was ons uithoudingsvermogen. Ik herinner mij de woorden van mijn trainer, die de longen uit zijn lijf schreeuwde nog goed: ‘Ben als onkruid! Niet kapot te krijgen!’ We stonden regelmatig tegen betere teams met meer souplesse en een hoger doelsaldo. De woorden van mijn trainer spookten als een mantra door mijn hoofd. Keer op keer creëerde ik een nieuwe eenheid van tijd, een nieuw moment om fris te beginnen, een schoon scorebord. En dan ging ik er weer met honderd procent tegenaan. Het is op zichzelf geen winnende strategie, maar het is essentieel in de uitrusting voor groot succes. Want des te groter je spel wordt, des te harder er wordt gepoogd je onderuit te halen. Een succesvolle ondernemer is er een die gehard is. Een die het spel waardig en eervol speelt. Die het spel licht en opgewekt speelt. Die het spel speelt als een wereldster waar anderen naar opkijken. En als er weerstand komt, en dat zal gebeuren, is hij niet kapot te krijgen. Hij is ‘hard to kill’.

Wat is dan het verschil met weerbaarheid? ‘Being hard to kill’ gaat een stapje verder. Er is een psychologisch voorbeeld dat het prachtig demonstreert. Wellicht ken je het, lees het dan alsof het nieuw voor je is. Creëer een ‘new unit of time’ (daar wijden we een andere keer over uit) en focus op de gorilla in dit verhaal.

Fase 1.
Er is een ruimte, afgesloten van de buitenwereld. Laten we het een kooi noemen. Het is een ruime kooi met een hoog plafond. Er zijn comfortabele hoeken, er is eten, er is drinken, het is er goed toeven. In het midden van de kooi staat een hoge ladder met bovenaan de ladder een tros bananen. Dit is de setting waarin een kleine groep van vijf apen worden geplaatst. Er is een overvloed aan voorzieningen dus de sfeer is gemoedelijk. Tot de tros bananen bovenaan de ladder de aandacht heeft gegrepen van een van de apen. Hij beweegt richting de ladder en klimt omhoog. Twee van de apen kijken toe, de twee andere gaan gewoon door met hun eigen bezigheden. Eenmaal bovenaan de grote ladder pakt de aap een banaan. Onmiddellijk schieten er harde waterstralen op alle vijf de apen. Ze zijn verrast, verbaasd, verward, verontwaardigd. Zou het aan de bananen gelinkt zijn? Niet veel later klimt een andere aap de trap op. Nu letten alle vier de overige apen op, gespannen. En zodra zijn hand de tros bananen raakt komen de waterkanonnen direct met een harde straal op ieder van hen. Nu zijn ze boos, zeg gerust woedend. Het is niet duidelijk op wie ze boos moeten zijn want het is een voor hen oneerlijke situatie. Maar ze zijn boos. Het is een tijd stil en op een gegeven moment klimt een derde aap de ladder op want het kan toch niet zo zijn dat het aanraken van een tros bananen zorgt voor een straf van de waterkanongoden, toch? Spijtig genoeg is het wel zo. De bananen worden aangeraakt, het water wordt gespoten, alle apen worden nat én de vier apen die niets deden beginnen zich te keren richting degene die omhoog is geklommen. Apen blijven apen dus in de periode die volgt worden nog een aantal pogingen gedaan om de bananen te pakken. Het is immers ‘de verboden vrucht’, er is niets lekkerder dan dat. De reactie van de andere apen wordt steeds heftiger tot het punt dat ze gezamenlijk hebben besloten niet meer omhoog te klimmen en de bananen te laten voor wat ze zijn. Het is het niet waard.

Fase 2.
Een van de apen wordt vervangen door een nieuwe. Deze nieuwe aap heeft geen weet van wat er zich heeft afgespeeld terwijl hij de ruimte binnenkomt. Het duurt daarom niet lang tot hij het logische besluit neemt om de ladder te bestijgen. Helaas voor hem trekken de andere apen hem hardhandig van de ladder. Omdat de nieuwe aap geen idee heeft waarom dit gebeurde en de drang naar de bananen te groot is, doet hij later nog een poging. De vier overige apen worden woedend, bang om natgespoten te worden, en slaan hun nieuwe groepsgenoot volledig in elkaar.

Fase 3.
Eén voor een worden de apen vervangen door nieuwe apen. Eén voor een pogen de nieuwkomers de ladder op te klimmen en de bananen te pakken. Eén voor een worden ze neergemaaid en in elkaar geslagen. Het gaat er grof aan toe.

Fase 4.
Op een gegeven moment zijn alle originele ‘bewoners’ van de ruimte vervangen door nieuwe. Geen een van de huidige ‘bewoners’ heeft ooit het natspuiten meegemaakt. Wel weten ze allemaal wat hen is aangedaan wanneer zij de ladder oplopen. Die ladder en die bananen zijn ‘gewoon’ verboden terrein. Zodra dit psychologische punt is bereikt worden de waterkanonnen op non-actief gezet. De tros bananen bovenaan de ladder is nu veilig en kan gewoon gepakt worden, maar er is geen aap die zich er aan waagt. Ze zijn geprogrammeerd.

Fase 5.
De deur naar de ruimte gaat open. De vijf apen kijken naar de opening en zien een grote silhouet. Er komt een gorilla de ruimte binnen gelopen (focus op de gorilla in dit verhaal). De gorilla heeft al snel door dat wat er in de ruimte te eten valt niet heel interessant is, behalve! de tros bananen bovenaan de ladder. Wat doet de gorilla logischerwijs? Hij loopt naar de ladder. De andere apen schieten direct in hun geprogrammeerde gedrag en vallen hem aan. De gorilla is echter ‘hard to kill’. Hij is vele malen sterker en slaat de apen van zich af terwijl de ladder wordt beklommen. Eenmaal bovenaan pakt hij de tros bananen, neemt ze rustig mee naar beneden en eet ze allemaal op. De andere apen zijn stomverbaasd.

Fase 6.
De apen beginnen zich af te vragen waar het idee vandaan komt dat de bananen verboden zijn. Ze beginnen te twijfelen aan hun eigen geloofssysteem. En vanuit deze verwarring is het ontwikkelen van een nieuwe realiteit mogelijk.

Conclusie
Wat is de moraal van dit verhaal? Dat er zo nu en dan een gorilla nodig is, die hard to kill’ is, die de wereld laat zien in wat voor een bullshit we allemaal geloven. Een gorilla die alle zogenaamde regels negeert, zijn missie stap voor stap volbrengt en gaandeweg de opstandige apen van zich afslaat. Een gorilla die de wereld laat zien dat wat onmogelijk lijkt niet onmogelijk is en dat wat vroeger niet kon nu wel kan. De wereld zit niet te wachten op jankende jongetjes, noch op een nieuwe tiran. Wat we nodig hebben zijn krachtige leiders die niet van hun stuk te brengen zijn. Be hard to kill.